محمد مهدی من   

  روحت شاد

          جشن چله و  پیشینه باستانی آن

       شب زايش ایزد بانوی خورشيد و آغاز سال نو ميترايی

دیر زمانی است كه مردمان ایرانی و بسیاری از جوامع دیگر، در آغاز فصل زمستان مراسمی را برپا می‌دارند كه در میان اقوام گوناگون، نام‌ها و انگیزه‌های متفاوتی دارد. در ایران و سرزمین‌های هم‌فرهنگ مجاور، از شب آغاز زمستان با نام «شب چله» یا «شب یلدا» نام می‌برند كه همزمان با شب انقلاب زمستانی است. به دلیل دقت گاهشماری ایرانی و انطباق كامل آن با تقویم طبیعی، همواره و در همه سال‌ها، انقلاب زمستانی برابر با شامگاه سی‌ام آذرماه و بامداد یكم دی‌ماه است. هر چند امروزه برخی به اشتباه بر این گمانند كه مراسم شب چله برای رفع نحسی بلندترین شب سال برگزار می‌شود؛ اما می‌دانیم كه در باورهای كهن ایرانی هیچ روز و شبی، نحس و بد یوم شناخته نمی‌شده است. جشن شب چله، همچون بسیاری از آیین‌های ایرانی، ریشه در رویدادی كیهانی دارد.

بقیه در ادامه مطلب.....................

تحليل مردم شناختي افسانه پهلوان خرگوش در فرهنگ تالش

       مطالعه موردي:روستاي دارباغ در شهرستان فومن

فلسفه نوروز، جشن ايرانيان

نوروز، جشن ايرانيان از روزگاران كهن پر شكوه ترين جشن بهاری در جهان بوده است. نوروز بهارانه ای  است كه روايت های تاريخ درباره پيدايش آن بسيار گوناگون است  نوروز جشن شروع  فروردين يا  « فرودگان »  است كه ياد آور  اجداد و نياكان ما بود و چنان مي پنداشتند كه در پنج شب  ، ارواح پاك مردگان ، برای ديدار وضع  زندگي و  احوال  بازماندگان  به  زمين فرود  مي آيند و در خانه و آشيانه خويش  سرگرم تماشا وسركشي  مي شوند . اگرخانه روشن و پاكيزه و  ساكنان آن  راحت وشاد باشند ، ارواح مسرور و سر افراز برمي گردند. اما درغير اينصورت ، آنان غمگين وناراحت به منزلگاه خويش باز مي گردند وتا سال آينده به انتظار مي نشينند .

    بقیه در ادامه مطلب..............................

آیین نمایشی عروسه گولی

این مراسم درقدیم در مناطق تالش نشین"فومن و شفت  و برخی مناطق رضوانشهر" و گیلک نشین اجرا می شده است و امروزه توسط گروه آقای قنبر زاده در روستای دارباغ فومن اجرا می شود.لازم به ذکر است که گروههای دیگر نمایشی نیز این کار را انجام می دهند که تا حدی از بن مایه اصلی فاصله دارد.

عروسه گولی یک مراسم نمایشی پیش‌نوروزی است. عروسه گولی به فارسی همان عروس گل است که شاید در اینجا کنایه از طبیعت زیبای بهاری باشد. سال هاست که این آیین نمایشی سراسر شاد به لحاظ توسعه و نفوذ رسانه های جمعی حتی در دورترین آبادی ها هم اجرا نمی شود. زمان برگزاری نمایش عروسه گولی در روستاهای مختلف متفاوت است و به طور تقریبی بین یک هفته تا بیست و پنج روز و گاه حتی نزدیک به یک ماه بود و حدود نیمه دوم اسفند ماه شروع می شود.

گروه نمایش پس از غروب آفتاب از خانه ای به خانه ای می رفتندو در حیاط و فضای باز جلوی خانه، برنامه، خود را اجرا می کردند و در واقع گروه نمایشی سیار و اجرای آن میدانی بود. شخصیت های اصلی این نمایش را 4 نفر تشکیل می دادند که عبارت بودند از پیر بابو یا کوسه، غول، ناز خانم و کاس خانم. افراد گروه بین 5 یا شش تا 14 نفر بودند . در شرق گیلان یکی از نقش ها به نام پیر بابو است ولی در غرب گبلان به جای او نقشی به نام کوسه وجود دارد.
افراد یک گروه بزرگ که در نمایش عروس گولی حضور داشتند عبارت بودند از:
سرخوان
ساز زن
واگیر کونان
کترازنان
غول
پیر بابو
کوسه
ناز خانم
کاس خانم
محافظ عروس
کوله بارکش (کوله وارکش= کیسه کش)

نمایش عروسه گولی در سراسر گیلان به جر تعداد بازیگران و جابجایی بعضی از شخصیت ها و نقش های آنان تفاوت چندانی با هم نداشت و همه این نمایش ها دارای منشا و کارکردهای واحد و یکسانی بودند.
در این آیین نمایشی ناز خانم نقش کلیدی و محوری دارد و خلاصه داستان این نمایش مبارزه غول و پیر بابو یا غول و کوسه برای بدست آوردن عروس یا ناز خانم است. در بعضی اجراها و در برخی دیگر پیر بابو یا کوسه پیروز میدان است گاه نیز مبارزه بدون نتیجه قطعی پایان می یابد.(محمد بشرا و طاهر طاهری ص:۴۸)

                        به صورت مفصل در ادامه مطلب...........

آینه تکم در گیلان

آیا آینه تکم نمادی از سیاگالش(حافظ و نگهدارنده حیوانات و دامها) است؟  نظر دهید

 تا يكي دو دهه پيش در غرب گيلان و حدود شهرستان‌هاي آستارا و هشتپر «تكم‌چي»‌ها از جمله پيام‌آوران نوروز بودند. تكم‌چي‌ها از اردبيل به اين حدود مي‌آمدند و گاهي تا بندرانزلي و رشت هم مي‌رفتند. كارشان گونه‌اي نمايش عروسكي آييني بود. به نام «تكم takam» که هماهنگ با ترانه‌هايي كه در استقبال از نوروز مي‌خواندند، آن را به حركت و رقص در مي‌آوردند.

بسمه تعالی

قلب طبیعت در تالش می تپد؟!

"طبیعت در قلب تالش می تپد"جمله ای بود که در سالهای قبل در بالای  مسیر جاده اسالم به خلخال  در جلوی یکی از پلاژهای بین راهی زده شده بود. این جمله سالها ذهن من را مشغول کرده بود،تا جایی که هرگاه مسافرتی به داخل جنگل داشتم از تمام نمونه های تخریب شده در جنگل تصویر برداری می نمودم. مدتی بعد متوجه شدم که بخش جبران ناپذیری از این تخریبها توس بهره برداران شرکتی صورت می گیرد.این مساله مرا واداشت تا به نوشتن این مقاله روی آورم تا بگویم که :با ادامه روند کنونی قلب تالش جایی را برای تپیدن طبیعت نخواهد داشت.

بقیه در ادامه مطلب...........

بررسی تفاوت کارکردهای تعاونی های سنتی و رسمی کشاورزی (برنج کاری)

روستاهای شهرستان رودسر

محبوبه اسماعیلی    رضا قربانی ريك

مقدمه

در این تحقیق نگارنده به بررسی تفاوت کارکردهای تعاونیهای سنتی و رسمی کشاورزی (برنج کاری) روستاهای شهرستان رودسر می پردازد.

در ابتدا تعرض از تعاونیهای سنتی و رسمی ارائه می دهیم:

همکاریهای سنتی از دیرباز در تمام جوامع وجود داشته ، و دارای ویژگی هایی می باشد که عبارتند از : 1.وابستگی همکاریهای سنتی به فرهنگ جامعه که اعتقادات و ارزشهای جامعه شکل و کارکرد همکاریها را مشخص می کند و با آداب و رسوم و فرهنگ جامعه رابطه ی نزدیک دارد.

2.حاکمیت مقررات عرفی که این مقررات به صورت رسم و عادات و سینه به سینه به نسل جدید منتقل می شود.

3.موردی بودن همکاری های سنتی بدین صورت که برای نیاز و مورد خاصی همکاری های سنتی به وجود می آید .

4.غیرمستمر بودن که برای مدت کوتاهی همکاری های سنتی شکل می یابد و بعد از رسیدن به هدف از بین می رود.

5.ابعاد کوچک گروه به این صورت که در همکاریهای سنتی تعداد افرادی که با یکدیگر همکاری می کنند معمولاً کم است و روابط آنها نزدیک و چهره به چهره می باشد .

و اما تعاونیهای رسمی یکی از اشکال کلی تعاون می باشد که در ایجاد و توسعه و اداره آن از یافته های علوم بشری استفاده می شود. تعاونیهای رسمی نیز ویژگی هایی دارد که عبارتند از :

1.رسمیت داشتن ، که طی مراحل قانونی معینی حاصل می شود.

ياوري سنتي در روستاهاي شهرستان رودسر

 رضا قرباني ريك  سميه شاهنظري

مقدمه:

تفكر جمعي و جمع باوري تاكنون در جامعه ما جايگاه بايسته اي پيدا ننموده است. ريشه ي اين امر را بايد در رشد نيافتگي جامعه مدني كشورمان جستجو كرد. گرچه كار سازماني و تفكر جمعي نتوانسته است در جامعه ما نهادينه شود. اما فردگرايي (انديويدواليسم) در تمامي عرصه هاي حيات و بنيادهاي فكري جامعه مهرو نشان خود را زده است.

ياوري مبتني بر يك نوع جمع گرايي است. در واقع گيلانيان در طول حيات خود پيوسته كلان نگر بودند و بيشتر به جامعه نظر داشتند تا خود. از اين نظر مي توان خاستگاه بسياري از جنبش هاي اجتماعي و جهان بيني ها و جنبش هاي دهقاني ايران را در گيلان جستجو نمود.

ياوري با نهضت «تعاون cooperation» كه بنيان گذار آن «رابرت آون Robert owen» انگليسي بود و به وسيله پيروان او نخستين شركت تعاوني جهان به نام «تعاوني راچويل» شكل گرفت و با جنبش «كُئپراتيسم cooperatism» (اصالت تعاون و تعاوني گرايي) كه در قرن نوزدهم عليه استثمار سرمايه داري ظهور كرده است،‌تفاوت ريشه اي دارد.

تعاون و تعاون مداري محصول مدرنيته و حاصل تجربه و مبارزات كارگران در جوامع سرمايه داري است و هدف نهايي آن ، نقش داشتن كارگران در كنترل فرآيند توليد، سهيم شدن در مالكيت وسايل كار و به دست گرفتن قدرت سياسي مي باشد. نهضت تعاون و تعاون گرايي گرچه ممكن است يكي از مهمترين تشكل هاي اجتماعي در دنياي صنعتي و دگركون كننده نظام استثماري باشد، اما آن چه در يك تعاوني اعضا را به هم نزديك مي كند، داشتن منافع واحد و يكسان بين آنهاست و ارتباط بين اعضاي تعاوني پس از برداشت سود سهام كم رنگ تر مي شود.

«ياور-ياوري همچون بُنه با تعاوني هاي موجود در ممالك سرمايه داري، تعاوني هاي توليدي كشاورزي ايران و ديگر كشورها چون كالخوز (تعاونيهاي توليدي كشاورزي و مؤسسات كشت و صنعت جمعي و دولتي در شوروي) كومون چيني (اراضي و تعاوني هاي توليدي و دسته جمعي)

كيبوتص اسرائيلي (مزارع توليدي جمعي) تفاوت دارد.

اين تحقيق : مطالب گوناگون درباره ي نوعي شيوه زندگي و برخي نمونه هاي ياري متقابل در ميان روستاييان شهرستان رودسر است كه در واقع اشكال سنتي تعاون به شمار مي رود.

مطالعه و تحقيق در زندگي و مناسبات گيلان به ما نشان مي دهد كه تعاون تنها در كار توليدي و اقتصادي متجلي نيست؛ بلكه در شادي و غم ها ، عروسي و عزا، جشن و اعياد، عمران  و آباداني، بازي ها و سرگرمي ها و شعر و ادبيات عاميانه نيز تبلور يافته است. اين دوستي و همكاري بر ملاطفت و نوع دوستي استوار پي ريزي شده است.

«ياوري» ساكنان يك منطقه را به هم نزديك مي كرد، همدلي و دوستي در ميانشان به وجود مي آورد و رشد و پيشرفت و عمران و آبادي منطقه مؤثر بوده و موجب تسهيل كارها مي شده: يا زمني كه خطري جامعه روستايي را تهديد مي كرد و يا سيل و خشك سالي به وقوع مي پيوست مردم به هم مي گراييدند و خستگي كار و بحران زندگي را با لذت همكاري رفع مي نمودند.

كليد واژه: ياوري – تعاون سنتي – روستا و كشاورزي مي باشد.

موضوع تحقيق :

ياوري يا تعاوني سنتي در روستاهاي شهرستان رودسر

الف- تعريف ياوري

«ياوري yäväri» رسومي است كه شايد از بقاياي جماعت هاي اوليه روستايي باشد و با تغيير و تحولي كه در ساختار جامعه گيلان صورت گرفته، كم و بيش تا روزگار ما دوام آورده و به يادگار مانده است.

روستانشينان گيلان براي انجام كار،‌توليد، مبارزه با طبيعت و زندگي بهتر، نياز به ياري و همكاري يا كار گروهي و دسته جمعي داشته اند.

تعاون سنتی در زمینه کشاورزی در استان گیلان

رضا قربانی ريك

ریحانه جو افشان

مقدمه :

همکاری متقابل گروهی در راه تامین معیشت شیوه ای بسیار قدیمی است و عمری به اندازه تاریخ بشر دارد . زیرا بدون کمک و همیاری ایجاد هر نوع تمدنی حتی در ادوار اولیه زندگی انسان غیر ممکن بوده است . بشر از دیر باز دریافت که استفاده از کمک دیگران بهترین راه مقابله با مشکلات است و جهت کارهایی از قبیل شکار یا دفاع در مقابل دشمنان و ... به تشریک مساعی و همکاری دسته جمعی احتیاج دارد . لذا هر جا انسان وجود داشته ، به صورت گروهی و دسته جمعی زندگی کرده است . این شیوه های همکاری را که در راستای تامین نیاز های مختلف اعم از مادی و غیر مادی بوده است ، می توان نوعی تعاونی سنتی در مقایسه با نهادها و موسسات رسمی و بروکراتیک فعلی دانست ، گرچه برخی از این شیوه های سنتی با توسعه صنعتی جدید متلاشی شده و به دست فراموشی سپرده شده است ولی هنوز هم نمونه هایی از این همکاری ها در مناطق روستایی مشاهده می شود .

کلید واژه :

1.                       تعاون سنتی

2.                       کشاورزی

3.                       استان گیلان

موضوع تحقیق :

تعاون سنتی در زمینه کشاورزی در استان گیلان

« یاوری» رسومی است که شاید از بقایای جماعت های اولیه روستایی باشد و با تغییر و تحولی که در ساختار جامعه گیلان صورت گرفته ، کم و بیش تا روزگار ما دوام آورده و به یادگار مانده است .

روستانشینان گیلان برای انجام کار ، تولید ، مبارزه با طبیعت و زندگی بهتر نیاز به یاری و همکاری یا کار گروهی و دسته جمعی داشته اند . این همکاری ها و یاری های دو طرفه از قدیم الایام فرهنگ تعاون را در میان روستائیان پدید آورده و به صورت های مختلف در زمینه های مختلف کاشت ، داشت و برداشت محصول ادامه یافته و یک نوع دموکراسی ابتدائی و ساده روستائی را در میان دهقانان رواج داده است .

تعاون سنتی در زمینه کشاورزی در استان گیلان

رضا قربانی ريك

ریحانه جو افشان

مقدمه :

همکاری متقابل گروهی در راه تامین معیشت شیوه ای بسیار قدیمی است و عمری به اندازه تاریخ بشر دارد . زیرا بدون کمک و همیاری ایجاد هر نوع تمدنی حتی در ادوار اولیه زندگی انسان غیر ممکن بوده است . بشر از دیر باز دریافت که استفاده از کمک دیگران بهترین راه مقابله با مشکلات است و جهت کارهایی از قبیل شکار یا دفاع در مقابل دشمنان و ... به تشریک مساعی و همکاری دسته جمعی احتیاج دارد . لذا هر جا انسان وجود داشته ، به صورت گروهی و دسته جمعی زندگی کرده است . این شیوه های همکاری را که در راستای تامین نیاز های مختلف اعم از مادی و غیر مادی بوده است ، می توان نوعی تعاونی سنتی در مقایسه با نهادها و موسسات رسمی و بروکراتیک فعلی دانست ، گرچه برخی از این شیوه های سنتی با توسعه صنعتی جدید متلاشی شده و به دست فراموشی سپرده شده است ولی هنوز هم نمونه هایی از این همکاری ها در مناطق روستایی مشاهده می شود .

کلید واژه :

1.                       تعاون سنتی

2.                       کشاورزی

3.                       استان گیلان

موضوع تحقیق :

تعاون سنتی در زمینه کشاورزی در استان گیلان

« یاوری» رسومی است که شاید از بقایای جماعت های اولیه روستایی باشد و با تغییر و تحولی که در ساختار جامعه گیلان صورت گرفته ، کم و بیش تا روزگار ما دوام آورده و به یادگار مانده است .

روستانشینان گیلان برای انجام کار ، تولید ، مبارزه با طبیعت و زندگی بهتر نیاز به یاری و همکاری یا کار گروهی و دسته جمعی داشته اند . این همکاری ها و یاری های دو طرفه از قدیم الایام فرهنگ تعاون را در میان روستائیان پدید آورده و به صورت های مختلف در زمینه های مختلف کاشت ، داشت و برداشت محصول ادامه یافته و یک نوع دموکراسی ابتدائی و ساده روستائی را در میان دهقانان رواج داده است .

بررسی روند فعالیت های تعاونی مسکن مهر شهرستان فومن

و

 میزان پاسخگویی بر نیازهای متقاضیان و عدم پیشرفت و پسرفت تعاونی

رضا قربانی ريك   سجاد فتحی ازبری

امروزه مسکن به عنوان یکی از اساسی ترین مشکل جامعه می باشد در حال حاضر با توجه به افزایش شتابان جمعیتی که وجود دارد تأمین سرپناه برای افراد موجود در جامعه یک مشکل اساسی است . کمبود مسکن مشکلات زیادی از قبیل بزهکاری ، زاغه نشینی ، کارتون خوابی را به وجود می آورد .

مسلماً برای پاسخ به این مشکلات نه تنها به زمین ، سرمایه ، مصالح ساختمانی و نیرو انسانی زیادی نیاز است ، بلکه داشتن یک نظام برنامه ریزی به منظور ایجاد هماهنگی بین بخش مسکن و سایر بخش ها و بین اجزای به وجود آورنده مسکن (زمین ، مصالح ساختمانی و ...) با تأسیسات زیر بنایی ، تسهیلات عمومی ، خدمات اجتماعی ، سیستم حمل و نقل و ...از طرف دیگر ضرورتی محض است .

برای دستیابی به برنامه ریزی مطلوب مسکن باید ضمن شناخت وضع موجود مسکن و تسهیلات مربوطه ، روند گذشته و آینده آن باید مورد توجه قرار گیرد ، سپس اهداف برنامه های مسکن باید در چهارچوب ضوابط و استانداردهای تدوین شده معین شوند و برای حصول به اهداف راهکارهای مناسب و روشهای علمی اتخاذ شود . ( برنامه ریزی مسکن – ص 3)

امروزه اهمیت مسکن به مانند غذا یک نیاز اساسی و زیستی است و حق اجتماعی فرد و خانواده است . در اصل سی و یک قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دسترسی به مسکن مناسب حق هر خانواده ایرانی محسوب شده است ، سرپناه مناسب که بتواند انسان را در برابر شرایط جوی مصون نگهدارد ، به ساکنانش آرامش ، سلامت و شادابی عرضه کند . ( برنامه ریزی مسکن – ص 5) در همین راستا دولت باید راه حلی برای این مشکلات انجام دهد .

تعاریف

برخی از واژه های مرتبط با موضوع تحقیق (کلید واژه)

الف ) خانوار : خانوار از چند نفر تشکیل می شود که با هم در یک اقامتگاه زندگی می کنند ، یا یکدیگر هم خرج هستند و معمولاً با هم غذا می خورند ، فردی که به تنهایی زندگی می کند نیز ، خانوار تلقی می شود .

ب ) جمعیت ساکن در نقاط شهری : عبارت است از مجموع تعداد اعضای خانوارهای ساکن و دستجمعی که اقامتگاه معمولی آنان در زمان سرشماری در آن شهر واقع است .

پ ) واحد مسکونی : مکانی است که در زمان سرشماری یک یا چند خانوار در آن سکونت دارد . منظور از مکان ، تمام سا قسمتی از هر ساختمان است که یک ورودی مستقل به معبر عمومی ( کوچه ، خیابان ، بازار ، میدان و ...) یا معبر اختصاصی (راهرو مشترک ، راه پله مشترک و ...) داشته باشد .

ت ) اتاق : در واحدهای مسکونی معمولی ، منظور از اتاق فضای محصور شده ای است که حداقل ده متر مربع مساحت و دو متر مربع ارتفاع داشته باشد . فضاهای مانند حمام ، آب انبار ، طویله و کاهدانی اتاق به شمار نمی آیند . (مطابق با تعاریف سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1375) برآورد تابع تقاضای مسکن با استفاده از الگوی هوانیک (شهر رشت) مهرداد حسینی ، ص 20 ، زمستان 82

ث ) صندوق مسکن مهر امام رضا (ع) : صندوقی است که از مورخه 29/01/1385 توسط شورای عالی کشور به منظور انسجام تشکیلاتی و بهره برداری کامل ظرفیتهای موجود در کشور برای تبیین و تقویت جایگاه جوانان و رشد و تعالی و رفع دغدغه های شغلی ، ازدواج و مسکن آنها تشکیل شده است . (سایت صندوق مهر امام رضا)

تشریح وسایل ضرورت مسأله

فقدان و کمبود واحدهای مسکن مناسب شهری از نظر کمی و کیفی علاوه بر آن که اقشار وسیعی از توده های شهری را از رسیدن به مسکن مناسب محروم می سازد ، باعث تحمیل هزینه های بالای مسکن بر بودجه خانوار شهری می گردد . بنا بر آمار در ایران ، سهم هزینه مسکن از کل هزینه خانوار بطور میانگین برای همه خانوارهای شهری در سال 1365 برابر با 3/32 درصد و در سال 1374 حدود 35 درصد بوده است . ( بولتن اقتصادی مسکن ، 1376) و در حال حاضر نیز با همین نسبت به قدرت خود باقی است . در یک تحلیل کلی می توان گفت که مشکل مسکن از عوامل گوناگونی ناشی می شود . از یک طرف به علت پایین بودن توان اقتصادی خانوارهای شهری ، تقاضای مؤثر آنها کاهش می یابد و از طرف دیگر رشد بی رویه جمعیت و روند مهاجرت و شهر نشینی و همچنین کاهش تراکم خانوار در واحد مسکونی باعث افزایش این تقاضا گردیده است . حال در طرف عرضه واحدهای مسکونی دو شیوه وجود دارد :

تعاون سنتی در زمینه کشاورزی در استان گیلان

رضا قربانی ريك

ریحانه جو افشان

مقدمه :

همکاری متقابل گروهی در راه تامین معیشت شیوه ای بسیار قدیمی است و عمری به اندازه تاریخ بشر دارد . زیرا بدون کمک و همیاری ایجاد هر نوع تمدنی حتی در ادوار اولیه زندگی انسان غیر ممکن بوده است . بشر از دیر باز دریافت که استفاده از کمک دیگران بهترین راه مقابله با مشکلات است و جهت کارهایی از قبیل شکار یا دفاع در مقابل دشمنان و ... به تشریک مساعی و همکاری دسته جمعی احتیاج دارد . لذا هر جا انسان وجود داشته ، به صورت گروهی و دسته جمعی زندگی کرده است . این شیوه های همکاری را که در راستای تامین نیاز های مختلف اعم از مادی و غیر مادی بوده است ، می توان نوعی تعاونی سنتی در مقایسه با نهادها و موسسات رسمی و بروکراتیک فعلی دانست ، گرچه برخی از این شیوه های سنتی با توسعه صنعتی جدید متلاشی شده و به دست فراموشی سپرده شده است ولی هنوز هم نمونه هایی از این همکاری ها در مناطق روستایی مشاهده می شود .

کلید واژه :

1.                       تعاون سنتی

2.                       کشاورزی

3.                       استان گیلان

موضوع تحقیق :

تعاون سنتی در زمینه کشاورزی در استان گیلان

« یاوری» رسومی است که شاید از بقایای جماعت های اولیه روستایی باشد و با تغییر و تحولی که در ساختار جامعه گیلان صورت گرفته ، کم و بیش تا روزگار ما دوام آورده و به یادگار مانده است .

روستانشینان گیلان برای انجام کار ، تولید ، مبارزه با طبیعت و زندگی بهتر نیاز به یاری و همکاری یا کار گروهی و دسته جمعی داشته اند . این همکاری ها و یاری های دو طرفه از قدیم الایام فرهنگ تعاون را در میان روستائیان پدید آورده و به صورت های مختلف در زمینه های مختلف کاشت ، داشت و برداشت محصول ادامه یافته و یک نوع دموکراسی ابتدائی و ساده روستائی را در میان دهقانان رواج داده است .

بررسي خوصيات تعاوني هاي كشاورزي با تاكيد بر وضعيت تعاوني دامداران       

 شهرستان رودبار

رضا قرباني ریک   گل جهان رهبر

 تعاونوا عَلَي البِرِّ وَ التّقوي وَ لا تَعاوَنوا عَلَي الائِمِ وَ العُدوان

 دركارهاي نيك و مفيد ودر مورد پرهيزگاري با يكديگر همكاري و كمك كنيد ولي در اموري كه به گناه و دشمني پايان مي پذيرد هماهنگي و كمك با هم نداشته باشيد.

                                                                              سوره مائده ، آيه 2

مقدمه

    توجه به تعاوني ها بالاخص به تعاوني هاي توليد روستايي يا كشاورزي به عنوان يكي از انواع نظام هاي بهره برداري موفق علاوه برسلامت محيط زيست مي تواند بر افزايش بهره ور توليد ودر عين حال با حفظ مالكيت خصوصي افراد مؤثر واقع گردد زيرا يكي از خصوصيات برجسته تعاوني ها دراين است كه هم داراي بعد اقتصادي وهم داراي بعد اجتماعي مي باشند به اين معني كه صرفاً به فكر پيشرفت اقتصادي وبالا رفتن درآمد يك عده خاص بدون توجّه به ساير مردم محيط زندگي آنها نمي باشند.( ماهنامه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي تعاون، شماره 113، بهمن 79، صفحه 37).

    اين پژوهش، بررسي خصوصيات تعاوني هاي كشاورزي با تأكيد بروضعيت تعاوني هاي كشاورزي دامداران درشهرستان رودبار مي باشد كه درچند فصل تهيه وتدوين شده است كه به شرح زير مي باشد.فصل اول بررسي كليات درمورد تعاوني ها، فصل دوّم مزاياي       تعاوني هاي كشاورزي ، فصل سوّم انواع تعاوني هاي كشاورزي و فوايد آن ها، فصل چهارم آمار مربوط به تعاوني هاي كشاورزي شهرستان رودبار ومصاحبه انجام شده با آقاي جاويد قاسم پور و فصل پنجم دلايل شكست تعاوني هاي كشاورزي رودبار، مسائل ومشكلات در جمع آوري اطلاعات و منابع پرداخته شده اند.

كليد واژه ها : تعاوني- كشاورزي – توسعه اقتصادي

موضوع تحقيق : بررسي خصوصيات تعاوني هاي كشاورزي با تأكيد برتعاوني دامداران شهرستان رودبار مي باشد: تعاوني كشاورزي شامل انواع تعاوني هاي مي باشد كه هركدام با ويژگي ها وخصوصيات خود رشد وتوسعه پيدا كرده اند ازجمله تعاوني هاي كشاورزي مي توان تعاوني دامداران- تهاوني روستايي، تعاوني باغداران، تعاوني پرورش زنبورعسل، تعاوني پرورش مرغ گوشتي و....

كه دراين تحقيق موضوع مورد بررسي ما تعاوني دامداران شهرستان رودبار مي باشد.

فصل اوّل ( كليات )

   تعريف شركت تعاوني كشاورزي

    شركت تعاوني كشاورزي سازماني بازرگاني است، معمولاً به ثبت رسيده، كه اداره و مالكيت آن در دست اعضاي تهيه كننده موادكشاورزي است وبراي نفع مشترك اعضاء يا سهامداران خود بعنوان تهيه كنندگان يا مشتريان كار مي كنند. عمليات آن پس از كسر هزينه عمليات و نگاهداري وكسور مجاز ديگري كه براي توسعه وذخاير ضروري منظور مي گردد، بر اساس قيمت تمام شده انجام مي شود. ( پاره اي از اصول و عمليات تعاونيهاي كشاورزي، نريه ماره 59، تهران 1350 صفحه 2)

تاريخچه تعاوني كشاورزي

    دربابل قديم، قانوني كه به دستور« همورابي» پادشاه اين كشور در2000 سال قبل از ميلاد نوشته شد، خبراز روش كشاورزي تعاوني مي دهد وشكي نيست كه درميان مردم يونان باستان نيز انجمن هاي تعاوني وجود داشته باشد.( اميني علي اكبر، تعاوني راهي به جامعه سالم، مجموعه اتشارات وزارت تعاون، چاپ اول 1372، صفحه 29)

بررسی تعاونی های سنتی در گیلان

رضا قربانی ریک   مریم پرهیزگار

مقدمه:

تفکر جمعی، جمع باوری تا کنون در جامع ی ما جایگاه بایسته ای پیدا ننموده است. ریشه ی این امر را باید در رشد نیافتگی جامعه مدنی کشورمان جستجو کرد. گر چه کار سازمانی و تفکر نتوانسته است در جامعه ما نمادینه شود اما فرد گرایی در تمامی عرصه های حیات و بنیادهای فکی جامعه مهر و نشان خود را زده  است.

کلید واژه:

یاوری مبتنی بر یک نوع جمع گرایی است در واقع گیلانیان در طول حیات خود پیوسته کلان نگر بودند و بیشتر به جامعه نظر داشتند. از این نظر می توان خاستگاه بسیاری از جنبشهای اجتماعی و جهان بینی ها و جنبش های دهقانی ایران را در گیلان جستجو نمود.

جامعه آماری

پس از انقالب 1357 حدود 6000 واحد مشاع از بی زمین ها در اطرافی ابیر و موات در ایران تشکیل شده است طبق آمار سال 1359 در گیلان تعداد 18 واحد مشاع در 800 هکتار با 794 خانوار مشغول فعالیت بودند طبق همین آمار در کل ایران 4018 واحد مشاع 3199994 هکتار زمین با 78331 خانوار مشغول فعالیت بودند.

اهداف تحقیق:

مطالعه و تحقیق در زندگی و مناسبات روستائیان گیلان به ما نشان می دهد که تعاون تنها در کار تولیدی و اقتصادی متجلی نیست. بلکه در شادی ها و غم ها ، عروسی ها و عزا ، جشن و اعیاد، بازی ها و سرگرمی ها و شعر  و ادبیات عامیانه نیز تبلور یافته است. این دوستی و همکاری بر ملاطفت و نوع دوستی پیریزی شده است.

متن اصلی پژوهش:

یاور یاوردهی در میان شالیکاران گیلان درفصل کشت بر دو ونه است. اول اینکه هر گراه بنا به دلایلی کاری عقب افتاده باشدت اهالی روستا جمع شده تا کار عقب افتاده او به پایان رسد. دوم اینکه گروههایی از شالیکاران با هم قرار می گذارند که در دوره های مختلف کشت و برداشت و کار شالیزار دسته جمعی کار کنند و به کشت بپردازند.

نشاستن یاور

آن است که چندین خانواده نشا را به طور گروهی و با هم انجام دهند این یاوری طبق قراری که زنان با هم گذاشته  ان د و با گفتن ( مبارک باد9 به صاحب زمین آغاز می گردد اگر چه تعاون و یاوری پارشد مناسبات جدید متوحل شده اما این نیست بصورت پراکنده به حیات خود ادامه می دهد دسته های مختلف که تعداد آنها بیش از 50 نفر می رسد پیش از طلوع افتاب تا غروب خورشید در میان گل و لای شالیزار با روحیه شاد به کار  پر

روند فعالیت و میزان موفقیت آمیز بودن تعاونیها در ایران

رضا قربانی  مریم مهری

 مقدمه:

واژه تعاون را نخستین بار رابرت آون انگلیسی در مقابل واژه رقابت به کار برد. سپس صاحب نظران و مصلحان اجتماعی این کلمه را با مفاهیم و کارکردهای متفاوتی به کار بستند، تا جایی که مقوله نهضت تعاونی و حتی تعاون گرایی در نظریه‌های اقتصادی اجتماعی، جایگاه ویژه‌ای یافت .

اتحادیه بین المللی تعاون در سی و یک امین کنگره خود که در سال ۱۹۹۵ در منچستر برگزار گردید، تعاونی را این گونه تعریف کرده‌است:

تعاونی، اجتماع مستقل افرادی است که به منظور تأمین نیازها و اهداف مشترک اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود از طریق اداره و نظارت دموکراتیک مؤسسه‌ای با مالکیت جمعی، با همدیگر به نحو اختیاری توافق نموده‌اند.

واژه تعاونی در شکل فعالیت های رسمی و برای موسساتی که بر مبنای اصول و قواعد تعاونی فعالیت می نمایند، به کار برده می شود. این واژه را معمولا معادل شرکت تعاونی استعمال می کنند، واژه اخیر از اواسط قرن نوزدهم و به دنبال ایجاد موسسات اقتصادی مبتنی بر اصول تعاون رایج گردید.

در مورد تاریخچه تعاون در ایران، آغاز تعاون رسمی در ایران را می‌توان به تصویب قانون تجارت ایران در سال ۱۳۰۳ خورشیدی دانست که موادی از این قانون به بحث در مورد تعاونی‌های تولید و مصرف پرداخته بود .

بررسي تعاوني هاي مسكن و ميزان پاسخ گويي به نيازها

رضا قرباني  مريم شيفته گوراب زرميخي

 مسكن بعد از غذا از اساسي ترين نياز هاي زيستي انسان است كه براي بقاي او و جامعه از اهميت بسزايي بر خوردار مي باشد. هر يك از افراد جامعه از هر قشري كه باشد به پوشاك و سر پناه مناسب با الگوي زيست خود نيازمند است. امروزه بسياري از جوامع و دولتها توجه به مسكن را در سرلوحه خود قرار داده اند زيرا تامين مسكن  به عنوان جايگاه و پايگاه اساسي ترين نهاد اجتماعي يعني خانوار مي تواند بسياري از مشكلات را حل كرده و در بسياري از مسائل فرهنگي ، اقتصادي و سياسي  جامعه تاثير بسزايي داشته باشد. سرمايه گذاري دراين رشته اعم از كمكهاي مالي و اعتباري دولت يا به كار افتادن پس اندازها مستلزم اختصاص قسمت مهمي از منابع مالي هر كشور است كه در طول سالهاي متمادي بايد مورد توجه باشد.

اما مسئله مهم در تجهيز منابع وجود سازمانهاي مورد اعتمادو مشوق افراد براي سرمايه گذاري است كه بايد گفت شركتهاي تعوني مسكن و اتحاديه هاي آنها امروزه مناسبترين شكل سازمانهاي مالي براي جلب و تشويق افراد و توحيد مساعي و تجمع قواي مادي و معنوي خود ، راه وصول به مطلوب را كوتاهتر مي كند و در عين حال امكانات وسيعي را براي اجراي بر نامه هاي عمومي دولت در قسمت خانه سازي فراهم مي سازد .

در طول دو دهه 1360و 1370 اهميت استفاده روز افزون از شركتهاي تعاوني مسكن در امر ساخت و ساز واحد هاي مسكوني به عنوان شيوه اي برابي خانه دار شدن مورد توجه جدي كارگران و كار مندان واقع شده است. بنابر اين كارايي شركت تعاوني مسكن به طور مختصر در اين مقاله مورد بررسي  قرار مي گيرد.

تاریخچه تعاونی در ایران

رضا قربانی ريك    زهرا منزوی

تعاونيهاي سنتي در ايران

در ايران قديم علاوه بر اينكه عده اي از مردم متمكن و خيرانديش كه براي ايجاد رفاه و آسايش عمومي بيك سلسله اقدامات عمراني از قبيل ساختن راه، ايجاد پل، كاروانسرا، مساجد، آب انبارها و ابنيه و اماكن نظير آنها مبادرت مي كرده اند مردم عادي نيز در اين گونه موارد به نحوي با يكديگر همكاري كرده اند و اگر سرمايه اي نداشته اند تا وثيقه آن قرار دهند بازوهاي خود را بكار مي انداختند. بهترين نمونه و طرز همكاري را مي توان در ميان مردم روستاهاي مملكت مشاهده كرد كه بصورت يك سنت پسنديده از دوران باستان تاكنون همچنان ميان كشاورزان ايراني متداول بوده و مي باشد.

(كلباسي ، 1371:35)

تعاونی ها و  پرورش وصید ماهی

رضا  قربانی ريك   سمیرا نباتی پور

   مقدمه: 

تاریخچه پرورش وصید ماهی در جهان به 2000 سال قبل از میلاد در کشور چین مربوط می شود.در نقاشیهای مصر باستان اثاری در زمینه استخرهای پرورش ماهیان زینتی مشاهده می شود.رومیان باستان نیز نوعی پرورش ماهی در حاشیه ساحل را شروع کرده بودند.که هنوز در ایتالیا وجود دارد.

دراین روش که در دوران قرون وسطی اعمال میشد ماهیان کپور پس ازپرورش به استخرهای کاخ و حوضچه های اشپز خانه صومعه هدایت میشدند بدین ترتیب در تمام طول سال منبع امادهای از ماهیان اب شیرین در اختیار صاحبان کاخو صومعه قرار می گرفت.

رابطه دولت و بخش تعاونی

 رضا قربانی ریک     بهاره ره پیما

مقدمه :

اقتصاد حاکم بر کشور ما شامل 3 بخش است که تعاونی یکی از این سه بخش می باشد و مسلما از دو بخش دولتی و خصوصی هم تاثیرپذیر و هم تاثیرگذار است. بخش دولتی شامل کلیه موسساتی است که دولت و احتمالا واحدهای ثانوی و فرعی حقوق عمومی ( شهرداریها ) اداره آنها را مستقیما یا با تفویض نمایندگی به عهده دارد. ارگانهایی که حکومت و قدرت مرکزی توسط آنها رهبری کل اقتصاد یا رهبری بعضی از شعبات اقتصاد را انجام می دهند نیز جزء این بخش به شمار می آید. اما بخش تعاونی نیز شامل کلیه شکلهای تعاون که از نظر معنوی و اقتصادی به هم مرتبط بوده و یا سعی در ایجاد ارتباط با یکدیگر دارند تعاون در تمام شکلهای خود عبارت است از ترکیب و بنایی که مبدا آن را واحدهای کوچک اقتصادی خانوار و اقتصادی روستایی و پیشه وری تشکیل می دهند[1].

ویژگی های نظام اقتصادی در مقایسه ی با نظام تعاون

مر یم نیازمند مطلوبی رضاقربانی

مقدمه:

نظام اقتصادی به عنوان یکی از مهمترین آرمان بنیان اقتصادی هر کشور نقش به سزایی در فرهنگ، معیشت و پیشرفت جوامع ایفا می کند، پدیده هایی مثل فقر، ثروت، عدالت و بی عدالتی و ایجاد انگیزه فردی و یا عدم وجود آن همگی تحت تاثیر نظام اقتصادی در چهارچوب آن بوجود   می آیند (دکتر نمازی- حسین، نظام های اقتصادی، شرکت سهامی، انتشار 1384)

نظام های اقتصادی موجود عبارتند از: نظام اقتصادی سوسیالیسم، نظام اقتصادی سرمایه داری در لیبرالیسم که در مکتب لیبرال آنچه در بعد اقتصاد تبلور می کند سرمایه داری است و نظام اقتصادی اسلام، البته این نکته قابل توجه است که در هر دوره ای شاهد تغییراتی در نوع ایدولوژی این مکتب ها بود، و شاهد نسلهای جدیدی هستیم.

یک نظام اقتصادی مانند نظام سرمایه داری می تواند در ابتدا با تکیه

 موضوع: نقش تعاونیها در توسعه اقتصادی

 رضا قربانی مریم مهری

مقدمه :

يكي از مهمترين اهدافي كه اكثر كشورها دنبال مي كنند دستيابي به توسعه وبهبود كيفيت زندگي است اين پيشرفتها علي رغم اينكه تأثير به سزايي در بهبود زندگي ورفاه عمومي داشته است ،در عين حال شكاف بين كشورها وجوامع غني و فقير را افزايش داده بطوري كه هنوز بسياري از كشورها با فقر، بيسوادي، بيكاري گسترده، كمبود سرمايه و ... مواجه مي باشند.

شركت تعاوني:  شركتي است از اشخاص حقيقي و يا حقوقي كه بمنظور رفع نيازمنديهاي مشترك و بهبود وضع اقتصادي اعضاء از طريق خودياري و كمك متقابل و همكاري آنان موافق اصولي كه درقانون وضع شده است تشكيل مي شود.

 موضوع: روند فعالیت و میزان موفقیت آمیز بودن تعاونیها در ایران

رضا قربانی    مریم مهری

   مقدمه:

واژه تعاون را نخستین بار رابرت آون انگلیسی در مقابل واژه رقابت به کار برد. سپس صاحب نظران و مصلحان اجتماعی این کلمه را با مفاهیم و کارکردهای متفاوتی به کار بستند، تا جایی که مقوله نهضت تعاونی و حتی تعاون گرایی در نظریه‌های اقتصادی اجتماعی، جایگاه ویژه‌ای یافت .

اتحادیه بین المللی تعاون در سی و یک امین کنگره خود که در سال ۱۹۹۵ در منچستر برگزار گردید، تعاونی را این گونه تعریف کرده‌است:

تعاونی، اجتماع مستقل افرادی است که به منظور تأمین نیازها و اهداف مشترک اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود از طریق اداره و نظارت دموکراتیک مؤسسه‌ای با مالکیت جمعی، با همدیگر به نحو اختیاری توافق نموده‌اند.

مدیریت تعاونیهای کشور

رضا قربانی ريك      سیده محدثه قاسمی

 انسان ها به عنوان موجودات هدفمند از دیرباز دریافته اند که بهترین استراتژی برای دستیابی به اهداف و رسیدن خواسته ها و ارضای نیازهایشان، سازماندهی خودشان است و سازماندهی انسان ها نسبت به خودشان مستلزم همکاری و هماهنگی مشترکی در میان آنهاست که برای دستیابی به اهداف مشترک صورت می پذیرد. این واژه در فرهنگ ایرانی و اسلامی بسیار آشنا و دیرپا است. یکی از دستورات قرآن مجید این است که:

«تعاونواعلی البر و التقوی والتعاونو ا علی االثم و العدوان» یعنی در کارهای نیک با هم همکاری و همیاری داشته باشید و هرگز در کارهای ناصواب و گناهان و آنچه کنید و دشمنی را به همراه دارد، همکاری نکنید. این دستور اسلام در مقابل یکی از دستورات جاهلیت که هنوز هم در دنیای امروز و در میان برخی گروهها و جوامع انسانی مرسوم است آمده است.

بی گمان اگر این اصل یعنی همکاری و همیاری در کارهای نیک و آنچه آحاد جامعه را با یکدیگر پیوند زده و آنان را با یکدیگر مهربانتر می کند و در نتیجه زندگی را برای همگان ساده تر و بهتر می سازد در جامعه رواج یابد بسیاری از نابسامانیهای اجتماعی از میان خواهد رفت و به جای کینه و دشمنی و خودخواهی و سود جوئیهای شخصی، همدلی و یگانگی و صمیمت و دوستی جایگزین شده و افراد در ذیل منافع جمعی به منافع فردی نیز دست خواهند یافت. (اصول مدیریت تعاونی ها در ایران- مهراندخت نظام شهیدی)

شرکتهای تعاونی برای رفع آن قسمت از نیازهای عضوهای خود که به صورت فردی عمل نیست و نیز جهت انجام فعالیتهای تولیدی، عمرانی و یا خدماتی که نیاز به همکاری و همیاری گروهی دارد ایجاد می شوند و نقش اقتصادی آنها در کاستن از هزینه های توزیع کالاها، کنار نهادن واسطه های غیر ضروری، گسترش مالکین جمعی، برقراری عدالت اقتصادی، اجتماعی، ایجاد اشتغال مفید و هدفهای ارزشمند از این قبیل است.(مدیریت تعاونی – پرویز نافع)

نوروز و چهارشنبه سوری از دیدگاه مردم شناسی

انسان، از نخستين سال هاي زندگي اجتماعي، زماني ...

نوروز ايراني به روايت دانشنامه جهاني

داستان میر نوروزی این است که در پنج روز آخر....

                        روستای سیادارون در تالش

           * لطفا از به کار بردن  اصطلاح نادرست سیاداوان خودداری نمائید*

                    استفاده از مطالب و عکسها فقط با ذکر نویسنده آزاد است.

این روستا در گذشته دارای درختان عظیمی از بلوط بوده که بزرگ و سر به فلک کشیده بوده اند و از طرف دیگر توده عظیم درختان مانع ورود افراد به داخل روستا(جنگل ) می شد و بنابراین این منطقه با نام منطقه پوشیده از درختان سیاه(بلوط و آزاد) "سیاه دارون" معروف بود و بعد از ایجاد روستا در آن و ساکن شدن افراد ییلاق نشین در آن به "سیا دارون" معروف شد.

                                                                                       بقیه در ادامه مطلب............

      نگاهي به آيين‌هاي عزاداري محرم

               در استان گيلان

اكثر روستاها و مناطق شهري گيلان دراين ايام تا پاسي از شب مملو از حضور دوستداران سالار شهيدان

 براي برگزاري مراسم‌هاي عزاداري است و آنان با حضور در مساجد ، تكايا و راه‌اندازي دستجات سينه، زنجير زني و نوحه سرايي به سوگواري مي‌پردازند.

                                 بقیه در ادامه مطلب............

فرهنگ و  محیط زیست درخانه های تالش

خانه های ساخته شده در تالش از لحاظ بکارگیری شکلها و فرمهای کارکردی مختلف می توانند مورد بررسی محیط شناسی انسانی قرار گیرند. از نظر مطالعات محیط شناسی انسانی، انسانها برای تطابق با محیط اطراف خود، همواره نوآوریهایی را ارائه نموده اند تا بتوانند به زندگی خود ادامه دهند و بقا یابند. .

(استفاده با ذکر ماخذ)